Morgusiowe wędrówki

Temat wyjazdu do Maroka, którego kulminacyjnym elementem miał być trekking na Tubkal, poruszany bywał przeze mnie od dawien dawna. Często pojawiał się w rozmowach jeszcze w moim rodzinnym domu, za coraz odleglejszych czasów wakacyjnych wyjazdów z rodzicami - suma summarum nigdy nie doszedł do skutku, bo taka a nie inna praca, pozwalała im na wyjazdy jedynie w szczycie sezonu letniego, kiedy to mówiąc krótko, w Maroku zawsze panowały zniechęcająco wysokie temperatury.

Realna szansa na wyjazd do tego afrykańskiego kraju pojawiła się, gdy poszedłem na studia i jednocześnie rozpocząłem podróżowanie na własną rękę. Z czasem, gdy liczba zajęć zaczęła spadać, wycieczki mogłem planować także o innych porach roku niż lato - tak właśnie było z Andaluzją, do której poleciałem rok temu w lutym, by wejść na Mulhacen. Właśnie wtedy, widząc wznoszący się po drugiej stronie Morza Śródziemnego łańcuch gór Rif, obiecałem sobie, że kolejnym zimowym celem stanie się Maroko.

W tak zwanym międzyczasie doszło do głośnego morderstwa dwóch Skandynawek, które biwakowały w Atlasie Wysokim tuż przy szlaku do schronisk znajdujących się pod najwyższym szczytem kraju, około kilometra od ostatnich wiejskich zabudowań.

Po tej przerażającej zbrodni, uwiecznionej na nagraniu wideo, które obiegło internety, przez Polskę przetoczyła się bardzo głośna dyskusja dotycząca tego czy Maroko jest krajem bezpiecznym dla przybyszów ze Starego Kontynentu. Choć dyskusja to bardzo łagodne określenie. Bardziej była to medialna rzeź -  czyt. obrzucanie błotem - Maroka i Marokańczyków - "dziki kraj", "zezwierzęcenie na ulicach" - i zabitych Skandynawek: "Po co jechały?", "czego się spodziewały?". No jak to czego, odpowiedź jest przecież jasna: "śmierci szukały!".

Przypomina Wam to coś?

Tak, zapewne moje ulubione dyskusje z serii "Po co jechał w te góry [wstaw te, w których wydarzyło się nieszczęście], po co się tam pchał?".

W kwestii bezpieczeństwa w Maroku najgłośniej wypowiadali się tradycyjnie ci, którzy w życiu nie tylko nie byli w Krajach Maghrebu, ale przede wszystkim poza swoimi przekonaniami nie mieli żadnej wiedzy, która uprawniałaby ich do wysnuwania tak daleko idących wniosków dotyczących lokalnego poziomu bezpieczeństwa. O ile pogodziłem się z życiem w społeczeństwie, którego pewien odsetek w każdej sytuacji ma coś do powiedzenia, to nie akceptuję nagłego kreowania wizerunku tego kraju jako miejsca nieprzyjaznego, pełnego wrogo nastawionych ludzi.

Zatrważającą siłę medialnej propagandy, pokazał mi prosty test, który wykonałem w stosunku do jednego z moich rozmówców, pytając go czy kojarzy jakiekolwiek podobne wydarzenie, które miało miejsce w tym kraju na przestrzeni ostatnich lat. Odpowiedzi, tak jak zresztą się spodziewałem, nie usłyszałem, choć gwoli ścisłości - tak, zamachy w Maroku już się zdarzały, z czego jeden - w 2011 roku - został przeprowadzony przy najpopularniejszym placu Marrakeszu - Jama el Fna, w kawiarni Argana - dziś już odbudowanej. Inny - który pochłonął najwięcej ofiar - miał miejsce w 2003 roku w Casablance.

I żeby była jasność. Każde z tych wydarzeń jest godne najwyższego potępienia, niezależnie czy mowa tu o dwójce młodych dziewczyn czy ofiarach pozostałych zamachów - i zresztą znając marokańskie prawo zamachowcy najpewniej otrzymają karę śmierci. Chcę natomiast zauważyć, nawiązując do Gombrowicza, że tym jednym wydarzeniem przyprawiono Maroku gębę, na jaką ono zwyczajnie nie zasługuje.

W 2017 roku Europol odnotował w Europie 205 zamachów terrorystycznych, z czego 107 w Wielkiej Brytanii, a 54 we Francji. A jednak wyjazdy w te strony cieszą się nieprzerwanie ogromną popularnością. W tym, OFC, wśród Polaków - idę o zakład, że zdecydowana większość rodaków nawet nie zdaje sobie sprawy z tego, że nasz MSZ określa zagrożenie zamachami w UK jako "poważne", podczas gdy w Maroku jako "umiarkowane".

Nie wiem jak wyglądała sytuacja wcześniej, ale po ataku nieopodal Imlil podjęto szereg działań mających zwiększyć bezpieczeństwo turystów. Na ulicach miast podczas naszego pobytu widać było patrole policji, na lotnisku - przy wejściu i wyjściu z terminala wprowadzono dodatkowe kontrole bagażu, podobnie w centrach handlowych i wszelkich obiektach wielkopowierzchniowych. Służby w zasadzie znały każdy nasz krok - od momentu przylotu do momentu wylotu - nasze paszporty kontrolowano także przy wjeździe do Imlil oraz trzykrotnie na szlaku na Tubkal. Dodatkowo właściciele wszystkich obiektów noclegowych w których nocowaliśmy, uzupełniali specjalne formularze, które trafiały do wglądu policji.

Warto pamiętać, że według światowych raportów dot. bezpieczeństwa*, wskaźnik przestępczości, jest w Maroku niższy niż w Egipcie, porównywalny do tego samego wskaźnika dla Ukrainy, Stanów Zjednoczonych, Malezji czy Tajlandii i nieco tylko wyższy niż np. dla Francji.

Stan na 06.03.2019 - źródło: Numbeo.com, Crime Index by Country

Ryzyka, że coś się wydarzy, nie wyeliminujemy. Możemy natomiast je minimalizować, co zresztą powinniśmy robić za każdym razem, gdy gdzieś wyjeżdżamy.

Obowiązkowo powinniśmy więc przed wyjazdem zasięgnąć trochę wiedzy na temat lokalnych zwyczajów i kultury, przede wszystkim dlatego, żeby nie zostać na wstępie uznanym przez kogoś za totalnego ignoranta. Jest to uniwersalna zasada o której warto pamiętać, niezależnie czy jedziemy do Czech, Maroka, Tajlandii czy na Wyspy Hatifnatów.

I niby jest to coś oczywistego, ale na miły Bóg, obserwacje z najróżniejszych wyjazdów, przekonują mnie, że wiele ludzi nie ma żadnej wyobraźni, a potem winnych zaistniałej sytuacji szuka wszędzie, tylko nie u siebie.

No bo słuchajcie, jak wytłumaczyć na przykład zachowanie osób, które wybierają się do, jakby nie było, biednych krajów, ale zakładają markową odzież, jednocześnie obwieszając się biżuterią, eksponując mimowolnie zawartość swojego portfela? Nie dziwmy się specjalnie, że jakiś lokalny biedak, który ze sprzedaży jakichś szmat, próbuje utrzymać swoją rodzinę, widząc przed sobą "dzianego" białego człowieka, proponuje mu za dany produkt czterokrotnie wyższą cenę niż innemu potencjalnemu kupcowi o podobnym sobie statusie społecznym. Czy jest to nie fair? Jest, pewnie lecz jak mawia mój ojciec: "Nie akceptuję, ale rozumiem".

Im mniej będziemy wyróżniać się z tłumu, tym mniej łakomym kąskiem się stajemy i prawdopodobnie - przez wszelkich naciągaczy bazarowych będziemy traktowani "łagodniej". Mało tego takich oszustw da się w ogóle uniknąć i nie trzeba w tym celu zakładać dżelaby, ani płynnie mówić po arabsku.

O tym jak my radziliśmy sobie z nagabywaniem i jakie środki bezpieczeństwa podjęliśmy przed i w trakcie wyjazdu, napiszę w osobnym poście...

Pojawienie się na rynku tanich linii lotniczych, czyli tzw. low-costów, przyniosło za sobą mnóstwo pozytywów. Nie tylko dlatego, że pozwoliło przeciętnemu Kowalskiego zobaczyć coś innego niż własne podwórko, ale także otworzyło na świat regiony - mniejsze miasta, nie tylko Warszawa - nagle zyskały wiele połączeń lotniczych. To jest niezaprzeczalny fakt.

Wraz z tanimi liniami i ofertami w śmiesznie niskich cenach jak grzyby po deszczu powyrastały portale zajmujące się wyszukiwaniem takich tanich połączeń. Najpierw tylko połączeń, a potem także i całych pakietów, z hotelami i samochodami na wynajem.

Fajnie, nie?

Fajnie, sam nieraz korzystam.

Tylko, że podsuwając użytkownikowi pod nos gotową ofertę, oznaczając ją jeszcze nagłówkiem "OKAZJA!!!!" "SZOK CENOWY" sprawiamy, że ten czy ów, zaczyna myśleć, że no właśnie, jest okazja, żal jej nie wykorzystać. Kupuje bilet, czasem cały pakiet, nie mając jednak pojęcia gdzie leci, a tym bardziej czego się spodziewać na miejscu!

Przykładów jest mnóstwo. Co chwilę pojawiają się tanie bilety do Castellon w Hiszpanii. Lot za 70 zł w dwie strony do Hiszpanii? Bajka. Natomiast wystarczy spojrzeć na mapę, aby się przekonać, iż przybywając do Castellon znajdziemy się tak naprawdę... nigdzie, bo lotnisko nie dość, że znajduje się pośrodku niczego, to wspomniany Castellon jest jak na warunki hiszpańskie mało interesujący. A już najbiedniejsi są ci, którzy dali się złapać na chwyt marketingowy "Castellon/Walencja". Ha ha, tak Walencja, do której dojazd z lotniska, kosztuje często więcej niż sam bilet lotniczy.

Takich przykładów jest więcej. Jakiś czas temu słyszałem od znajomych, że kupili bilety do Ejlatu. Super, Izrael mega sprawa, zwłaszcza w okresie zimowym. No i wszystko było fajnie do momentu rezerwacji zakwaterowania. Bo tak, bilety w przypadku Izraela to zaledwie początek, życie na miejscu potrafi przyprawiać o ból głowy.

No i w ten sposób dochodzimy do sedna sprawy - z Marokiem jest podobnie. Odkąd lata tam z Polski Ryanair i Wizz Air, a różnego rodzaju redakcje windują ich oferty na wierzch swoich stron, postępowanie w myśl zasady "lecimy, nie wiemy wprawdzie gdzie, ale jakoś to będzie" również i w tym wypadku zdarzyć się może.

Tymczasem Maroko to kiepski kraj na "jakoś to będzie", zwłaszcza jeśli nie mieliśmy nigdy do czynienia z Afryką, czy z krajami muzułmańskimi, a zaglądanie na fora internetowe czy do książek nam nie po drodze. O ile życie na miejscu, noclegi i wydatki na drobne przyjemności nie zrujnują naszego portfela, to egzotyka tego kraju - inna architektura, kultura, religia, poziom życia, sprawią, że możemy, zwłaszcza na początku, czuć się nieswojo.

Wyjazd na drugą stronę Cieśniny Gibraltarskiej na pewno nie spodoba się każdemu - i nie ma znaczenia czy mówimy tu o trekkingu na Toubkal, wizycie w Marrakeszu, Rabacie, Fezie, Warzazacie czy jakimkolwiek innym miejscu. Maroko to kraj kontrastów, bardzo dużych kontrastów.

Nie odpowiadać może wiele rzeczy - jedzenie (chociaż osobiście uważam że jest wspaniałe), klimat (nie wyobrażam sobie odwiedzać Marrakeszu latem), harmider i wielowarstwowość miast, konieczność przyzwyczajenia się i radzenia sobie z zaczepkami, znaczne prawdopodobieństwo wystąpienia problemów żołądkowych z powodu innej flory bakteryjnej, czy nawet nawołujący do modlitwy pięć razy dziennie muezin, który zwłaszcza nad ranem może okazać się dla niektórych uciążliwy.

Im większa będzie nasza wiedza przed wyjazdem do Maroka, tym mniejszy będzie szok kulturowy, którego doświadczymy na miejscu. Dużo zależy od tego gdzie się przylatuje - w Agadirze nie byłem, ale i tak jestem pewny, że to właśnie rozpoczęcie wizyty od Marrakeszu działa mocniej na psychikę 😉 Po prostu Agadir jest jakby nie było ośrodkiem stricte turystycznym, nadmorskim, niewyróżniającym się aż tak na tle miast Maroka.

Czy do Maroka można wybrać się w pojedynkę? Nie polecam, ale nie odradzam. Przykład poznanego przez nas Karola, który spędził tam dwa miesiące poruszając się jedynie na stopa, korzystając z coach-surfingu i ogólnie tego co zastanie na miejscu, pokazuje jednak, że można. Czy znalazł się w tym kraju przypadkowo? Nie do końca, bo wcześniej miał okazję spędzić pół roku w innych muzułmańskich krajach, gdzie zdążył wchłonąć trochę lokalnej kultury, nauczyć się podstawowych zwrotów arabskich, co pozwoliło mu doskonale odnaleźć się nie tylko w marokańskich miastach, ale także i na prowincji.

Ja z pewnością dołączam do tej grupy, która swój pobyt w Maroku wspominać będzie z uśmiechem. Czy wrócę? Jeśli będzie możliwość, jeśli sytuacja polityczna nie ulegnie w przyszłości destabilizacji, to tak, bo zabrakło mi czasu by odwiedzić wszystkie interesujące miejsca i nie nacieszyłem się do woli lokalnymi dobrodziejstwami. A jest ich naprawdę sporo!

Z pozdrowieniami,

CDN...

Parafrazując tytuł piosenki zespołu "Kobranocka", zapraszam do krótkiego artykułu poświęconego wrażeniom z majowego pobytu na Islandii 😊

Czym zachwyciła mnie wyspa lodu i ognia?

Choć Islandia jest równoleżnikowo rozciągającym się państwem wyspiarskim, w dodatku ponad trzykrotnie mniejszym od Norwegii, to poszczególne jej części różnią się od siebie swoim krajobrazem. Bardzo często bywa tak, że jadąc przez wyspę można odnieść wrażenie, że oto widzieliśmy już wszystko co moglibyśmy sobie wyobrazić. Mało tego, że nic nas nie zachwyci! Po czym przychodzi kolejny zakręt, a za nim coś, co wywoła w nas znów efekt wow! czasem jeszcze większy niż poprzednio.

Wiecie co na Islandii sprawiało mi wyjątkową frajdę? Nie oglądanie największych atrakcji, widzianych setki razy na fotografiach - lecz zaglądanie w miejsca, o których nie miałem zielonego pojęcia, a decyzja by je odwiedzić narodziła się tam - na miejscu.

Zauważcie, że jeśli wpiszemy frazę "Iceland" w google grafika, to wyskoczą nam głównie zdjęcia przedstawiające wodospady Seljalandsfoss, Skogafoss, czy nieśmiertelny motyw - Kirkjufell. Jednak w mojej opinii te najbardziej rozreklamowane miejsca wcale nie okazały się najbardziej interesujące.

Nie raz i nie dwa podczas naszego pobytu znajdowaliśmy jakieś rewelacyjne miejsce, o którym dziwiliśmy się, że nikt nie pisze; nikt głośno nie mówi. Tak było m.in. z okolicami Reykjahlid, gdzie natknęliśmy się na pewien zjawiskowy punkt widokowy.

Odniosłem takie wrażenie, że Islandia pozostaje wciąż mało odkryta, dlatego planując pobyt na miejscu, nie należy do swojego kajeciku wpisywać tylko sztandarowych miejsc, do znudzenia wręcz przez wszystkich opisywanych i pokazywanych - wodospadu Gulfoss, czarnej plaży w Vik, lodowej laguny czy wspomnianego Kirkjufell. Warto zabawić się w odkrywcę i dać się zaskoczyć - podróżując co rusz mija się tabliczki informujące o atrakcjach przyrodniczych, których próżno szukać w przewodnikach, czy na blogach.

Chyba nie muszę dodawać, że takie miejsca bardzo często nie odstają urokiem od tych popularniejszych - za to jest tam dużo mniej ludzi 😉

Wyobraźcie sobie taką sytuację - jedziecie samochodem, po drodze wijącej się przez góry, po bokach widzicie jak woda z ogromnym szumem spada często z kilkusetmetrowych wysokości, a na dnie doliny przechadzają się dzikie konie - to jeden ze sztandarowych obrazków przywiezionych z wyspy.

A teraz dorzućcie do tego jeszcze muzykę z "Wikingów" 😏

Nie jestem fanem tzw. turystyki samochodowej, jednak muszę przyznać, że podróże na czterech kółkach po Islandii, to rzecz zupełnie inna niż gdziekolwiek indziej. Takich "Route 66" jest bardzo dużo, w dodatku nawet na głównej islandzkiej szosie bardzo często ruch jest zerowy, co pozwala na częste przystawanie.

Klimat podróży samochodem przez Islandię ma więc w sobie "to coś".

Żyjemy na co dzień w świecie, w którym nas wiele rzeczy ogranicza, w którym często nie potrafimy być sobą. W świecie, w którym każdy nas za coś ocenia. Szef, członkowie naszej rodziny, sąsiedzi, czy wreszcie randomowi współpasażerowie z którymi podróżujemy w autobusie, tramwaju czy pociągu. Często ulegamy manipulacjom, robimy coś wbrew sobie, mając jednak nadzieję, że takie czy inne działanie przyniesie nam w przyszłości korzyści. 

Sporo osób trafia na Islandię nie tylko dla wyjątkowych na skalę światową, atrakcji przyrodniczych, ale także dla ucieczki od problemów i codziennego wielkomiejskiego gwaru - można rzec, dla przeżycia pewnego rodzaju katharsis. Rzeczywiście, coś w tym jest, bo przyjeżdżając na Islandię odkrywamy inny świat. Świat, w którym zamiast skupiać się na poznawaniu innych ludzi, możemy skupić się na poznaniu siebie. I na nauce cieszenia się z małych rzeczy.

Przykład? Kąpiel w krystalicznie czystych wodach islandzkich rzek*. Zimno? Pewnie, że będzie zimno, zwłaszcza na początku.

Ale po pierwsze.

Możesz się śmiało wydrzeć, i tak nikt Cię nie usłyszy.

Po drugie.

Może jesteśmy freakami, ale nic tak nie cieszy jak powracające czucie w poszczególnych fragmentach ciała.

Jeszcze inny przykład. Wypożycz samochód terenowy i jedź koniecznie na islandzkie bezdroża, poza okrążającą wyspę "jedynkę". Spodoba ci się jakaś boczna szutrowa droga? Sprawdź gdzie się kończy, choćbyś nawet musiał się nią wracać. Nie będzie mostu tylko bród? Przejedź z impetem przez rzekę, niech woda zatańczy wokół samochodu 😉

Improwizacja nie zawsze jest dobra, bo można się boleśnie skuć. Ale czasem warto pozwolić sobie na odrobinę szaleństwa, a Islandia wydaje się być na to doskonałym miejscem.

*Oczywiście nie zalecam kąpać się w skrajnie trudnych warunkach pogodowych 😜

Wyobraźcie sobie, że niespełna 70 proc. mieszkańców wyspy mieszka w Rejkiawiku i w okolicach. Nie byłoby w tym nic dziwnego, gdyby nie fakt, że 100 tys. km kwadratowych powierzchni, to całkiem dużo - więcej niż dla przykładu wynosi powierzchnia Czech, Węgier, Austrii czy Portugalii. Jeżeli zaś mniej więcej 2/3 całej populacji mieszka w stołecznej aglomeracji, to naturalnie ktoś mógłby pomyśleć, że Islandia to martwa wyspa. 

Prawda jest jednak taka, że Islandia to żywy dowód na to, że przyroda doskonale sobie radzi, gdy wkoło nie ma ludzi - na niezamieszkałych terenach bardzo często pulsuje życie. Różnobarwne, skrzeczące ptaki, stada dzikich koni i pasące się owce;  tu woda tryska na wysokość kilkudziesięciu metrów, gdzie indziej zauważymy, że z ziemi wydobywa się para.

Z Islandią jest trochę jak z domem strachu. Wchodzimy i nie wiadomo co nas spotka; co i kiedy wyskoczy. Różnica jest tylko taka, że raczej nie będzie to nic strasznego. Raczej 😉

Nie da się ukryć, że Islandia przyciąga o każdej porze roku - oferuje ona bowiem dużo atrakcji sezonowych. W zimie magnesem są częste zorze polarne, czy możliwość zwiedzania jaskiń lodowcowych, z kolei tylko w miesiącach letnich dotrzeć można do atrakcji położonych w głębi kraju, m.in. Doliny Thora (isl. Thorsmork), czy do Landmannalaugar. Podobnie jest także np. z kraterem Askja.

Ponadto sama Islandia ma to do siebie, że niezależnie od tego czy kraj pokrywa warstwa śniegu, bądź też czy na żyznej wulkanicznej ziemi kwitną różnego rodzaju kwiaty, czy - jeszcze inaczej - panuje pewnego rodzaju przedwiośnie, kiedy ziemia zdaje się być martwa - widoki w każdych warunkach potrafią zachwycić.

Idźmy dalej. Kraje nordyckie, a szczególnie Norwegia, czy właśnie Islandia mają to do tego, że deszcz, śnieżyca, mgła nie zabierają im uroku. Słońce i bezchmurne niebo rzecz jasna wciąż są bardziej pożądane, zwłaszcza że chodzi się przy takich warunkach najwygodniej, ale właśnie magia Islandii sprawia, że nawet jeśli mamy pogodę pod psem, to trudno jednoznacznie powiedzieć, iż jest szaro, buro i ponuro. Tego islandzkiego tajemniczego, czy czasem wręcz mrocznego klimatu trzeba spróbować.

A skoro już rozmawiamy o pogodzie, to koniecznie trzeba powiedzieć, że przybywając na Islandię nie należy się za bardzo nią przejmować. Ta po prostu bywa bardzo zmienna, często jadąc samochodem po prawej stronie pada deszcz, a po lewej świeci słońce - i na odwrót. Prognozy nie zawsze się sprawdzają i przede wszystkim przed przyjazdem należy nastawiać się raczej na niepogodę.

Brzmi niezachęcająco? Doświadczenie uczy, że lepiej założyć wariant negatywny i dać się pozytywnie zaskoczyć, niż założyć z góry, że będzie fajnie i przeżywać rozczarowanie. Trzy wyjazdy do krajów nordyckich pokazały, że taka taktyka jest słuszna, a zarówno Islandia jak i Norwegia mogą pokazać pod tym kątem przyjazną twarz.

Kiedy byłem,
kiedy byłem małym chłopcem, hej,
wziął mnie ojciec,
wziął mnie ojciec i tak do mnie rzekł:
Najważniejsze co się czuje,
słuchaj zawsze głosu serca, hej.

Kiedy byłem małym chłopcem - Breakout

Pięć lat.

Trochę się zmieniło.

...

Kiedy zakładałem bloga byłem nastolatkiem.

Teraz to już mogę co najwyżej pójść do Forever 21, nakupić ubrań i udawać, że cyferki na dowodzie jedno, a wewnętrzne ja - drugie.

...

Kiedy zakładałem bloga mieszkałem w Gliwicach.

Teraz mieszkam w Krakowie i pomimo wielu wad tego miasta, to ciężko mi sobie wyobrazić, że miałbym na stałe wrócić na stare śmieci.

...

Kiedy zakładałem bloga Krystian miał krótkie włosy.

Teraz zrobił się z niego drugi Chopin. Naprawdę!

...

A Moś?

Nic się nie zmienił, no, zrobił się jeszcze ciemniejszy. Okulary ma te same, a włosy sterczą mu z tyłu głowy pod tym samym kątem co zawsze.

...

Spójrzcie tylko na zdjęcie i sami oceńcie.

Trochę statystyk, Mili Państwo?

Przez ostatnie pięć lat pokonałem blisko 2500 kilometrów i co najmniej 120000 metrów sumy wzniesień*, chodząc po 36 pasmach górskich Polski i szerzej - Europy. W górach spędziłem 173 dni, co oznacza, że średnio przez ten czas bywałem w nich raz na 10 dni. Najwięcej dni górskich było w 2015 roku - 42. Dwukrotnie przekraczałem 3000 m.n.p.m. - raz na Monte Perdido i raz na jednym z wierzchołków w okolicy krateru Etny. Drobnym paradoksem jest fakt, że ani jeden ani drugi przypadek nie stanowi mojego rekordu wysokości, bo ten został ustanowiony na dobrych kilka lat przed rozpoczęciem przygody z pisaniem.

Tak jak już wspomniałem na facebooku - w folderach z górskich wyjazdów wg lightrooma znajduje się ponad 34000 zdjęć, które zajmują 800 gb na dysku. Te jednak były wykonywane od momentu, gdy kupiłem swoją pierwszą lustrzankę, czyli od lata 2014 roku - wcześniejsze fotki znajdują się na innym komputerze.

Jeśli chodzi o staty samego bloga: w ostatnim roku odnotowałem ponad 60 tysięcy wyświetleń, ponadto mogę Wam zdradzić, że najczęściej czytaliście relację z Triglavu (łącznie blisko 9 tysięcy). Jakby tego było mało, to Alpy Julijskie stanowią najczęściej odwiedzany dział bloga (niespełna 30 tysięcy). Wszystkich postów jest 160, a komentarzy pod nimi - 655.

Od 2013 roku, blog dwa razy zmieniał swój wygląd, ostatni raz pod koniec ubiegłego roku.

*dane dotyczące sumy wzniesień są niekompletne.


Podczas ostatniego pobytu w Luczańskiej Małej Fatrze poprosiłem Krystiana i Mosia, którzy uczestniczyli w największej liczbie wyjazdów, aby wskazali pięć najzabawniejszych sytuacji i pięć najatrakcyjniejszych, najbardziej epickich tripów. Ich typy porównałem ze swoimi i przelałem to wszystko tu - na blogspota. Akurat większość z nich została już opisana w odpowiednich relacjach.

Idź własną drogą
Bo w tym cały sens istnienia
Żeby umieć żyć
Bez znieczulenia
Bez niepotrzebnych niespełnienia
Myśli złych

Do kołyski - Dżem

Końca dobiegał duszny, wrześniowy dzień. Ruch na szerokiej alei sąsiadującej od północy z imponującą fasadą Dworca Wschodniego (węg. Keleti Palyuadvar) mimo nadchodzącego wieczora wcale nie ustawał - co chwilę z przystanków odjeżdżały charakterystyczne autobusy w niebieskim malowaniu, które zabierały spragnionych powrotu do domu, mieszkańców.

Zapakowani od góry do dołu; z wiszącą na zewnątrz krystianowego plecaka, patelenką, opuściliśmy jeden z popularnych fast-foodów, mieszczących się niedaleko dworca. Z pomocą przejścia podziemnego trafiliśmy tuż przed samo wejście do hali peronowej - kierując się od razu pod tablicę odjazdów, by spojrzeć z którego peronu odjeżdża nasz pociąg do Sibiu. Jakież było moje zdziwienie, gdy pomimo dwudziestu wyświetlanych relacji nie znalazłem składu EN Ister...

Szybka wizyta w biurze MAVu (Kolei Węgierskich) potwierdziła najgorszą z możliwych wersji... Przybyliśmy na dworzec spóźnieni bowiem pomyliły mi się minuty odjazdu. Zamiast na 19:10 to przybyliśmy na 19:30. Co w konsekwencji skutkowało tym, że musieliśmy rzecz jasna kupić nowe bilety i jechać kolejnym pociągiem. Kto czytał relację, ten zapewne pamięta, że to nie był koniec przygód tego pamiętnego dnia i w zasadzie mógłbym się z przyjaciółmi sprzeczać co w tym wszystkim było większą farsą - spóźnienie się i w konsekwencji najgłupszy na świecie powód aby wydać 150 złotych, czy pożar w pociągu - kto nie czytał niech nadrabia - tu wszystko jest 😆😆

Majówki czas... Zdecydowanie jeden z najprzyjemniejszych okresów każdego roku. Czas kiedy zwykliśmy się spotykać w szerszym gronie i jeździć pod namiot w góry Słowacji. Tak było także i w maju 2015 roku. Ze względu na fakt, że tamtego roku długi weekend był najkrótszym z możliwych i trwał tylko trzy dni, wylądowaliśmy w Górach Strażowskich.

Sytuacja wydarzyła się podczas trzeciego dnia pobytu. Schodziliśmy z Wapecza, charakterystycznego masywu pokrytego czapą wapiennych skał. Zbocze było strome, wąska ścieżka pokonywała je w możliwie najwygodniejszy dla turysty sposób - zygzakami. Szliśmy więc pojedynczo, jeden za drugim. W pewnym momencie, Święty pokonując jeden z zakrętów doświadczył na własnej skórze siły odśrodkowej - robiąc gwałtowny skręt ciałem, wyrzucił schowany pod trokami śpiwór, który zaczął przyspieszać i mijając bezradnych członków naszej ekipy rozrzuconych po zboczu, zjechał wprost na sam dół, znikając w lesie 😄😆

Czy śpiwór się znalazł - o tym przeczytacie tu: Weekend majowy w Górach Strażowskich, czyli głusza za miedzą cz. III - Wapecz

To było podczas zdecydowanie jednego z najcięższych wyjazdów podczas tych pięciu lat. Wielka Fatra. Sroga zima i ekstremalnie niskie temperatury. Ostatnią noc spędzaliśmy w hotelu pod Królewską Studnią, ze względu na zapowiadane warunki. Miało być budżetowo, więc zamiast noclegu w pokoju wyprosiliśmy noc... w sali od fitnessu. Rozłożyliśmy się jak najbliżej ciepłych kaloryferów aby wysuszyć wszystko co mieliśmy i poszliśmy spać.

W nocy... wyłączono ogrzewanie. Na zewnątrz temperatura przekraczała -25 stopni Celsjusza, wiał wiatr rzędu 100 km/h, ale sala w której spaliśmy została odcięta od ciepła. Krystian, który położył się spać w samym t-shircie, niemalże na śpiworze, a nie w jego wnętrzu, przebudził się w środku nocy, dygocząc z zimna i pragnąc jakby ciepłego powiewu, skierował swoją dłoń wprost na obudowę kaloryfera, chcąc jej dotknąć. Gdy lodowaty impuls dotarł do jego mózgu, to chłop w ciągu sekundy usiadł po turecku 😆

Krzyk Krystiana wyrywający nas ze snu i jego tłumaczenie, że chciał się przytulić do ciepłego kaloryfera w tę lodowatą noc, który okazał się nie emitować ani grama ciepła - tak, to było coś, choć pamiętam doskonale że początkowo do śmiechu nam nie było 😉

Więcej znajdziecie tutaj: Zimowe przejście granią Wielkiej Fatry, jako podsumowanie roku 2014 cz. II

Najdłuższe lato życia. Czyli to po maturze.

Letni wyjazd w Tatry - wiadomo - milion osób na szlakach, także tych przypadkowych. Sytuacja miała miejsce w dnie Długiego Żlebu, gdzie Oski zauważył niedźwiedzie. Staliśmy więc i chwilę je obserwowaliśmy ze szlakowej ścieżki.

Za nami szła jednak pewna rodzinka: mamusia, tatuś i synuś, którzy zdecydowanie nie należeli do cichych turystów cieszących się szumem górskich traw, a woleli głośno roztrząsać swoje prywatne problemy.

Gdy dotarli do miejsca gdzie staliśmy, uprzejmie ich poinformowałem że znajdują się w parku narodowym, gdzie nie wolno płoszyć dzikich zwierząt, wskazując im w gęstwinę borówek, gdzie buszowały miśki.

Gdy mężczyzna ujrzał młode z niedźwiedzicą doznał ataku apopleksji, rzucił przed siebie komendę "Sp******my" i wziął nogi za pas. Za nim uciekała kobita, z płaczącym, kilkuletnim chłopczykiem, tłumacząc mu między jednym, a drugim wdechem, że uciekamy, bo tam są potwory.

😈

O miśkach pisałem tutaj - Wakacyjna włóczega po Tatrach Polskich - Czerwone Wierchy cz. II

Wynocha z pociągu! - 14.06.2014 (typ całej trójki)

Jeśli robiłbym tutaj podsumowanie pięciu najbardziej bulwersujących sytuacji, to ta właśnie niewątpliwie by tam trafiła, może nie na pierwsze miejsce, ale na jedno z pierwszych. Dopiero po kilku latach, spojrzeliśmy na nią z dystansem...

Wracaliśmy z tygodniowej włóczegi po Górach Choczańskich i Wielkiej Fatrze. Zmęczeni, bo wyjazd był ciężki - to były jeszcze te czasy, kiedy chodziliśmy z naprawdę dużymi bagażami, nosząc niepotrzebnie dużo pierdoletów. Ale mniejsza z tym. Trip był wspaniały, ale na koniec czekała na nas łyżka dziegciu.

W Rużomberku, skąd wracaliśmy, trafiliśmy na spóźniony pociąg. Ponieważ w Żylinie mieliśmy ledwie kilka minut na przesiadkę, to jechaliśmy nieco zdenerwowani czy uda nam się na niego zdążyć. Ale udało i błogosławiąc Bozię, przeskoczyliśmy z jednej składu do drugiego, minutę przed odjazdem. Nie mieliśmy biletu, bo rzecz jasna do kas nie zdążyliśmy, ale wiadomo - co to za problem kupić go u kierownika pociągu - żaden.

Tylko, że tamtego dnia problem się pojawił. Babka, która do nas podeszła, chciała nam sprzedać bilet powiększony o opłatę za wystawienie, którą zwyczajowo daje się w sytuacji, gdy podróżny kupuje u konduktora pomimo faktu, że na stacji na której wsiadał, znajdowała się kasa. A nasza trójka, ze względu na bieda-sytuację finansową ostatniego dnia wyjazdu, miała odliczoną kwotę. I ani cenciaka więcej.

Dodam że od nałożenia opłaty są odstępstwa. Przynajmniej na terenie Polski, w przypadku jeśli podróżny przesiada się na pociąg z innego, spóźnionego składu, to ta opłata nie zostanie naliczona. I podobnego rozwiązania problemu spodziewaliśmy się owego dnia, zwłaszcza że przesiadaliśmy się ze składu tego samego przewoźnika, tyle że konduktorce, taka propozycja nie przypadła do gustu.

Co więc się stało? Zostaliśmy wyrzuceni z pociągu na pierwszej stacji za Żyliną. Z kwotą dwóch euro na osobę nie mogliśmy zawojować świata więc co nam pozostało zrobić?

Tego już nie powiem, jeśli ktoś jest zainteresowany - niech wpada poczytać.


Zasadniczo mógłbym wymieniać tego wszystkiego więcej - dużo więcej. Czy jedząc szczaw da się pokonać pragnienie? Gdzie zapukał Fred Flinston ze swoją rodzinką? Który z nas i w jakich górach został odwiedzony przez Aragoga? Na jakim dworcu kolejowym można było spotkać arcymagów z Warcrafta i profesora Flitwicka?

To była dla mnie niewątpliwie najbardziej niezwykła przygoda jakiej miałem okazji doświadczyć w ciągu ostatnich pięciu lat. I myślę że chłopaki: Krystian, Moś i Oski, którzy wraz ze mną w 2015 roku wyruszali do Rumunii w pełni się z tym zgodzą. I to nie dlatego, że już na samym początku spóźniliśmy się na pociąg 😜 ale przede wszystkim dlatego, że była to pierwsza tak duża nasza wyrypa. Wyrypa, podczas której przyszło nam doświadczyć na własnej skórze trudnego charakteru rumuńskich gór nie raz i nie dwa. Ale noce pod gołym niebem, spadające gwiazdy, bezludne doliny ciągnące się po horyzont, kąpiele w górskich stawach - to wszystko sprawiło, że wyjazd ten wspominam z największym sentymentem 😉

Drugi wyjazd do Norwegii podczas którego udało się stanąć na samotnej skale, wiszącej kilkaset metrów ponad przepaścią, spektakularny zachód słońca, czyli jeden, jedyny słoneczny dzień podczas całego pobytu i diametralna zmiana pogody w ciągu jednej nocy przynosząca chyba najbardziej obfite opady deszczu jakich byłem świadkiem. Wreszcie pamiętny powrót w tych warunkach do Skjeggedal - najpierw bolesny upadek ze skał na wskutek silnego wiatru, potem walka z żywiołem - wspólna próba pokonania wodospadu na szlaku, który zagrodził drogę i zejście z samotną Chinką, która podobnie jak my, ugrzęzła nieopodal Trolltungi. To był wyjazd pełen wzruszeń, ale naprawdę kosztował wiele sił i zdrowia.

Wyjazd w Beskid Wyspowym był moim pierwszym, kilkudniowym, samotnym tripem. I chyba dlatego zapadł mi tak w pamięć - mały plecak, w nim tylko karimata i śpiwór - to wystarczało. W ciągu czterech dni wędrówki przeszedłem 140 kilometrów, co jest wciąż, moim najdłuższym dystansem pokonanym jednorazowo w górach.

Żeby było zabawniej - w Wyspowy pojechałem wtedy trochę od niechcenia. Nie spodziewałem się, że aż tak przypadnie mi on do gustu,  ale gdy wspominam te noce spędzone pośród hal i łąk, naprawdę mam ochotę na jak najszybszy powrót. A - bym zapomniał - nocy na ławce pod kościołem w Skrzętli-Rojówce też chyba jeszcze niczego nie przebiło.

Alpy Julijskie to dla mnie raj na ziemi. Niezwykle widowiskowe masywy górskie - zwłaszcza Jałowiec, który jest według mnie jedną z najpiękniejszych gór w Europie, szmaragdowe wody rzek górskich i jezior, urokliwe alpejskie wioski i... słowiański klimat, nie germański - to wszystko sprawia, że kocham ten skrawek Alp.

Ale o Julijcach wspominam tu w szczególnym kontekście. Chodzi o wejście na Triglav, najwyższy szczyt Słowenii, w sierpniu 2012 roku, a więc jeszcze zanim pisałem tego bloga. Pomijając fakt, że było dla mnie cennym doświadczeniem i przede wszystkim wielkim przeżyciem, to miało ogromny wpływ na podjęcie decyzji o rozpoczęciu pisania 😉

Biorąc pod uwagę, że Alpy Julijskie to najpopularniejszy dział tego bloga, a Triglav to najpopularniejsza relacja - chyba podjąłem dobrą decyzję 😉

Siłowałem się z trudnym wyborem, bo spośród licznych noclegów w Piątce, akurat dwa wspominam wyjątkowo. Ale dobrze, niech będzie wspomnienie z listopada 2016 roku.

To było podczas Wszystkich Świętych. Zdecydowaliśmy załatwić sprawy rodzinne wcześniej, a na 1.11 pojechać w góry. Wylądowaliśmy jak już wspominałem, w Dolinie Pięciu Stawów Polskich, gdzie oprócz nas było... pięciu innych gości. Ta nieznana dotąd pustka, wstrząsnęła mną, bo nigdy wcześniej nie przyszło mi się z czymś podobnym w Tatrach zmierzyć. To był wehikuł czasu, wydawało się, że jeśli ktokolwiek może tego dnia przekroczyć próg schroniska, to będzie to Mieczysław Karłowicz albo Stanisław Witkiewicz.

I ten pamiętny zachód słońca na Świstowej Czubie... Tej relacji jeszcze niestety nie przeczytacie bo nie było okazji żeby ją napisać 😕

Czy wyobrażam sobie życie bez prowadzenia tego bloga?

Absolutnie nie. Moją pasją są podróże; odkrywanie nowego; poszukiwanie swojego miejsca na ziemi. Zacząłem interesować się fotografią, bo ona wymaga skupienia na każdym, nawet najdrobniejszym detalu, wyrabia pewnego rodzaju perfekcjonizm, tak istotny w wielu płaszczyznach życia. Jeśli dołożyć do tego pasję opowiadania, wynikającą bynajmniej nie ze względu na chęć podbudowywania własnego ego, a ze względu na chęć uświadamiania, pokazywania, jak barwny, różnorodny jest świat, który nas otacza i jak wiele przy odrobinie zaangażowania i włożonego serducha można zobaczyć, to możecie odpowiedzieć sobie na pytanie dlaczego blog stał się dla mnie taki ważny. To taka napędzająca mnie do ciągłego działania, motywująca do ćwiczeń (albo bardziej do kolejnych wyjazdów) Anna Lewandowska 😁

Ale jest jeszcze coś... Pięć lat bloga to niby dużo, ale biorąc pod uwagę, że za dwa lata miną dwie dekady od momentu kiedy samodzielnie wdrapałem się na pierwszy szczyt w życiu... to można nazwać to tylko pewnym etapem. Wielkie podziękowania należą się moim rodzicom, którzy zaprowadzili mnie w góry i pokazali, że świat nie kończy się na domowym podwórku. Naprawdę, cholernie to doceniam.

Wam natomiast, chciałbym ogromnie podziękować za to, że tu ze mną jesteście, że czytacie, że pytacie, że komentujecie, że lajkujecie. Każdy odzew z Waszej strony jest dla mnie niezwykle cenny 😊

I dlatego na zakończenie chcę Was spytać, czy coś konkretnego zapadło Wam w pamięć? A może jakaś relacja szczególnie przypadła do gustu? Napiszcie koniecznie w komentarzach!

I stało się. Znów jesteśmy o rok starsi, znów weszliśmy w Nowy Rok z nowymi nadziejami, postanowieniami i przekonaniami. Że uda się tamto, siamto i owamto. Że ta jedna mijająca noc, zmieniająca się cyferka w dacie przeniesie nas do innego świata, że uda się zapomnieć o wszelkich niepowodzeniach związanych z rokiem ustępującym.

Choć muszę się Wam przyznać, że 2017 pożegnałem nie tyle z żalem (bo to byłaby jednak przesada), co z pewnego rodzaju spełnieniem tkwiącym w duszy i z przekonaniem, że nastający rok zaowocuje tym, co udało się wypracować w ciągu ostatnich 365 dni.

No więc jaki był ten 2017 rok?

Mam wrażenie, że od pewnego czasu zaczęła mnie ogarniać leniwość. W 2017 roku w górach spędziłem 32 dni - o siedem dni mniej niż w 2016 roku. Przeszedłem natomiast dużo mniejszy dystans, łącznie około 366 km, czyli o blisko 40% mniej niż rok wcześniej, kiedy zrobiłem 610 km.

Choć tak wyraźny spadek wynika nie tyle ze spadku mojej kondycji bądź braku zapału - co z większej ilości wycieczek w wyższe góry, gdzie pokonywanie dłuższych odległości jest znacznie trudniejsze. Spadła także liczba wypadów pod namiot - dotychczasowy stały element programu - majówka, podczas której jeździliśmy w słowackie Karpaty została zastąpiona wyjazdem w Alpy Julijskie, gdzie odbywaliśmy jednodniowe wycieczki ograniczone w dodatku warunkami, które panowały na przełomie kwietnia i maja w wyższych partiach gór.

Wyjazdy

Pierwszym wypadem górskim w 2017 roku była zimowa wycieczka na Giewont i Kopę Kondracką. Tego dnia towarzyszyła mi fenomenalna pogoda - bezchmurne niebo, wyraźny mrozik - no było po prostu ekstra.

Relacja z tego wypadu już niedługo!

Zaduma pod Giewontem.

Małołączniak w B&W.

W lutym dwa dni spędziłem w Tatrach Zachodnich. Wraz z Mosiem mieliśmy ambitny plan zdobycia Starorobociańskiego Wierchu zimą, niestety w skutek doznanej kontuzji, trzeba było wycieczkę zakończyć na Kończystym Wierchu.

Rów grzbietowy pod Starorobociańskim Wierchem.

Lasery w Dolinie Chochołowskiej.

Jednym z największych wyzwań jakie czekało na mnie na zimowych szlakach było przejście przez Suche Czuby Kondrackie. Wraz z Krystianem wybraliśmy się tam pod koniec lutego, krótko po obfitych opadach śniegu, w dość ciężkich warunkach. Aby bezpiecznie pokonać ten fragment Głównej Grani Tatr czekała nas kilkugodzinna wędrówka w nieprzetartym rejonie.

 Czuby w zimie są nie tylko groźne, ale i zjawiskowe.

 Giewont.

Jednak największym sukcesem poprzedniej zimy (i jej ukoronowaniem przy okazji) było zdobycie wschodniego, wyższego wierzchołka Świnicy. Podobnie jak w przypadku Starorobociańskiego (czy raczej Kończystego) towarzyszył mi Moś, z którym miałem okazję świętować udany atak.

Pamiątkowe foto na Swinicy. W dali Piątka i m.in. Miedziane, Koprowy, Mięgusze, Gerlach i Wysoka.

Okolice Hali Gąsienicowej.  

Kolejny wyjazd nadszedł dopiero na przełomie kwietnia i maja. Ponieważ jak wiecie ubiegłoroczna majówka była bardzo długa (1 maja wypadał w poniedziałek, a 3 maja w środę) to pojechaliśmy do Słowenii, oczywiście w bliskie memu sercu Alpy Julijskie. Podczas tego wypadu przeprowadziliśmy kilka krótkich tras, a gwiazdą programu miało być wejście na Jałowiec, do którego jednak nie doszło. Był to jeden z najbardziej pamiętnych przypadków, gdy góra mnie pokonała.

Cały wyjazd był jednak bardzo fajny. Udało się odwiedzić nie tylko słoweńską część Julijców, ale także włoską, ponadto zajrzeliśmy w Karawanki i pojeździliśmy po okolicach austriackiego Villach - rewelacja 😊

Loska Stena - jeden z symboli Alp Julijskich.

Rzepak - z tego słyną Morawy.

Po powrocie z Czech czekały na mnie obowiązki, dlatego nie mogłem pozwolić sobie na wyjazdy. Ponad miesiąc spędziłem walcząc z projektami, w międzyczasie obejmując jeszcze stanowisko redaktora w portalu pasażer.com. Dopiero w Boże Ciało udało mi się wyrwać z Krakowa. Namówiłem Mosia na wyjazd w Tatry i jakoś tak się złożyło, że wylądowaliśmy na Rohaczach.

To był długi, ale piękny dzień 😉 Relację znajdziecie tutaj.

Wschód słońca na Lubaniu.

Ponieważ sesja na mojej uczelni trwała do drugiego tygodnia lipca, to stosunkowo późno zacząłem wakacje. Na przełomie lipca i sierpnia spędziłem tydzień na Podolu, w góry wyrwałem się dopiero w sierpniu. Pamiętny wyjazd w Pireneje był zdecydowanie hitem tego roku.

Więcej znajdziecie tutaj.

Zachód nad słynną Doliną Ordesy.

Droga mleczna ponad Pirenejami.

We wrześniu czekała na mnie kampania wrześniowa, spędziłem więc jeszcze parę dni na uczelni. W drugiej połowie wraz z kołem naukowym do którego należę, spędziłem niespełna tydzień na wyjeździe naukowym w Czechach, toteż ten miesiąc, zwykle znany z wyjazdów w góry nie obfitował w żadne wyprawy.

Powrót nastąpił z wielkim przytupem w Niżnych Tatrach, gdzie w październiku zastaliśmy super warun, jeden z najlepszych w historii mojego górskiej włóczęgi.

Tych, którzy nie czytali o tym, co tam się działo, odsyłam do relacji.

Ależ było pięknie!

Zachód słońca na Chabencu.

Z początkiem listopada powróciłem w Tatry Zachodnie, tym razem nie tylko z Mosiem, ale i z Kamilem. Jednak i ta próba zdobycia w zimie Starorobociańskiego Wierchu nie skończyła się sukcesem, bo gęsta mgła sprawiła, że na Siwych Skałach postanowiliśmy poprzestać naszą wycieczkę.

W tych warunkach dalsza droga nie miała sensu.

Nie chciałem ryzykować, bo kilka dni później nadszedł czas na kolejny hit, czyli wyjazd do Czarnogóry. W 2016 roku odwiedziłem to państewko po raz pierwszy, w 2017 roku wróciłem tam by odkryć tym razem górską część tego kraju. Było fenomenalnie, a takiej jesieni jak tam, to nigdy nie zapomnę. Festiwal kolorów!

Krajobrazy środkowej Czarnogóry.

Jest i Durmitor.

Wyjątkowo w roku ubiegłym zimowa sesja dla mojego roku zaczynała się pod koniec listopada, dlatego do końca miesiąca byłem już uziemiony. Początek grudnia przyniósł znów liczne wyjazdy naukowe i tak, aż do Bożego Narodzenia nie miałem czasu aby zajrzeć w góry. Dopiero wraz z nadejściem okresu przedsylwestrowego nadszedł czas na tradycyjny, kończący rok, wyjazd. Wylądowaliśmy w Luczańskiej Małej Fatrze, gdzie powitała nas sroga zima.

Zima pod Horną Luką.

Jak widzicie, wyjazdów więc nie było tak wiele. Ale o tym czy można rok uznać za udany, nie decydują przecież statystyki - cieszę się niezmiernie, bo udało się powrócić do Słowenii, spełnić dwa moje marzenia - odwiedzić legendarną Dolinę Ordesy i czarnogórski Durmitor, uznawany przez wielu za najpiękniejsze góry na Bałkanach. Ubiegły rok to także wyjazdy-niegórskie. W ciągu jednego roku udało się zwiedzić sześć europejskich stolic - byłem w Pradze, Budapeszcie, Berlinie, Madrycie, Kijowie i Podgoricy, z czego w tej pierwszej dwukrotnie. I chyba będę bywał częściej, bo to obecnie moje ulubione miasto 😍

Jak będzie w roku kolejnym? Nie łudzę się, że uda mi się pobić rekord z 2016 roku. Wiem, że czasu na łaziorkę mam coraz mniej, wolny czas spędzam coraz częściej inaczej niż jeszcze kilka lat temu. Bynajmniej nie wynika to z tego, że góry mi zbrzydły, po prostu zależy mi na wykorzystaniu wszystkich możliwości które daje mi obecnie los.

W 2018 roku planem nr 1 jest Islandia. Nie ukrywam, że zależy mi na niej wyjątkowo. Miała być już rok temu, ale nie wypaliło. Mam nadzieję, że teraz już nic nie stanie na przeszkodzie i późną wiosną wyląduję w Keflaviku 😀

Trzymajcie kciuki! 😉

Jakiś czas temu przy okazji wertowania przewodnika po Czarnogórze natknąłem się na interesujący fragment poświęcony jednemu z najnowszych szlaków dalekodystansowych w Górach Dynarskich. Sprawa na tyle mnie zainteresowała, że postanowiłem poszukać nieco większej dawki informacji w internecie i poszerzyć sobie wiedzę na jego temat.

Dlaczego akurat o tym piszę? Ano, ponieważ jest to kolejny w zasadzie szlak tego typu, który rzucił mi się w oczy. Nie ukrywam, że z wielką przyjemnością w chwili obecnej spakowałbym plecak i poszedł przed siebie, choć z racji nadchodzącej zimy - wszelkie plany raczej będą musiały póki co poczekać. Ale mamy listopadowe, chłodne wieczory, więc całkiem niezłym pomysłem jest przenieść się myślami do lata i trochę pomarzyć 😉😈

I stąd chciałbym się z Wami podzielić moją listą szlaków dalekodystansowych, która obejmuje 10 europejskich szlaków dalekodystansowych, które chciałbym przejść. Celowo umieściłem tu tury z rzadka przekraczające 500 km, bowiem zdaję sobie doskonale, że z ich realizacją, choćby z uwagi na ograniczony czas, mogłoby być ciężko. No to co, gotowi?

<Pewnie tak teraz pomyślicie> Zieeeeew, nuda. Jeśli takie tu propozycje będą, to nie ma dalej co czytać.

Ale ja mimo wszystko pozwolę sobie na dwa słowa o GSB. Zakładam, że każdy kto tu trafił, o tym szlaku słyszał. Tak, to ten najdłuższy pieszy szlak w Polsce, łączący Beskid Śląski z Bieszczadami. Co mnie w nim pociąga? Zapach beskidzkich hal, przeplatanych krzakami dojrzewających jagód i szeleszczącymi na wietrze źdźbłami traw? Sielski krajobraz domostw porozrzucanych po beskidzkich wzgórzach? Mgliste wspomnienia z dzieciństwa przywołujące lekkie drgnięcie w kącikach ust? Chyba wszystko po trochu, Główny Szlak Beskidzki prawdziwy wehikuł czasu.

Bieszczady to jedno z pasm, przez które przebiega GSB

fot. www.goodpoland.com

Zainteresowanych nieco bardziej odległymi terenami proszę o uwagę 😉 Przenosimy się bowiem na oddaloną o 5-6 godzin lotu samolotem La Gomerę, jedną z Wysp Kanaryjskich. Jeśli miałbym wybrać miejsce na urlop na Kanarach, ale mógłbym podać tylko jedną wyspę - byłaby to z pewnością La Gomera, niewielka, ale bardzo zróżnicowana krajobrazowo.

Całą wyspę obchodzi GR132 - jeden z Gran Reccorrido, czyli hiszpańskich szlaków dalekodystansowych. Marsz dookoła wyspy zajmuje z reguły około 12 dni, podczas których pokonuje się 132 km i 8500 metrów sumy wzniesień. Dlaczego się znalazł na tej liście? Za niepowtarzalne widoki na plaże Gomery i pomrukujący gniewnie Atlantyk, za wulkaniczne krajobrazy i bujną roślinność...

GR132 to wędrówka przez Gomerę - bujnie porośniętą wyspę, pełną wulkanicznych krajobrazów.

fot. www.hikingisgood.com

Jak być może zauważyliście, jestem ogromnym miłośnikiem słowackich gór, które w moim kalendarzu mają z reguły dwie stałe daty - majówka i końcówka roku, przed sylwestrem. Wprawdzie w ostatnim czasie nastąpiło parę wyjątków od tej reguły, ale jest to spowodowane tym, że zwyczajnie maleje liczba nieodwiedzonych gór na terenie tego uroczego kraju.

Od dawna mam chrapkę na wędrówkę najbardziej znanym szlakiem Słowacji - Szlakiem Bohaterów Słowackiego Powstania Narodowego. Formalnie zaczyna się on na Przełęczy Dukielskiej i przebiegając przez głównie rzadko odwiedzane pasma górskie Słowacji dociera na Bradlo na Pogórzu Myjawskim (Myjavska Pahorkatina), ale Słowacy jako jego składową traktują też Szlak Stefanika, poprowadzony dalej przez Małe Karpaty do Bratysławy. Choć tura upamiętniająca słowackich powstańców jest najdłuższa w tym zestawieniu, to na jej przejście potrzeba z reguły 25-28 dni. Słowem - średnie dzienne dystanse są naprawdę spore.

Tatry Niżne - największe powierzchniowo pasmo Karpat Zachodnich - jest również najwyższym przez które przebiega Szlak Bohaterów Słowackiego Powstania Narodowego.

fot. www.panoramio.com

Wyspy Brytyjskie nigdy nie potrafiły mnie jakoś specjalnie przyciągnąć i wciąż znajdują się hen, daleko na mojej liście. Ale nie ukrywam, że jest parę miejsc, które z przyjemnością bym odwiedził, a część z nich znajduje się na szlaku West Highland Way, czyli pierwszym oficjalnym szlaku dalekodystansowym w Szkocji. Jego wielką zaletą jest to że zaczyna się zaraz obok łatwo dostępnego z Polski Glasgow, oszczędza się więc choćby drogiego korzystania z brytyjskich kolei.

Wrzosowiska, Glencoe i widoki na Ben Nevis? Wszystkie te atrakcje czekają na śmiałków, którzy podejmą to wyzwanie.

Glencoe, czyli raj dla fotografów krajobrazu.

fot. www.walkinghighlands.co.uk

Jeden z dwóch szlaków dalekodystansowych przebiegających w całości po terenie Czarnogóry. Zaczyna się koło w pobliżu Podgoricy i kończy w Żabljaku na przedpolu Durmitoru. Po drodze szlak przechodzi między innymi przez góry Komovi i PN Biogradska Gora. To jeden z najrzadziej odwiedzanych szlaków ze wszystkich tu wymienionych, ale przebiegający przez niezwykłe urodziwy interior Czarnogóry.

Crnogorska Transverzala to szlak przebiegający między innymi przez pasmo Bjelasicy, uznawane za jedno najpiękniejszych, a zarazem najrzadziej odwiedzanych w Czarnogórze.

fot. www.meanderbug.com

Trekking-marzenie każdego wędrowca, czyli TMB obiegająca masyw Mont Blanc. Jest także i na mojej liście od dawien dawna, podobnie jak wędrówka na Białą Górę - kiedyś do zrealizowania 😋 Dlaczego warto? Ze względu na fantastyczne widoki oczywiście 😊 Szlak zaczyna się w Chamonix, a na turystów czeka tam w sumie około 10 000 metrów sumy wzniesień.

Mankamenty? Drożyzna panująca w schroniskach i tłumy w okresie letnim - zalety - można spać w namiocie w pobliżu schronisk <vide Pireneje>.

Wędrówka TMB to piesza podróż pośród alpejskich kolosów.

fot. www.rei.com

Tuż za podium wrzucam jeden z najbardziej znanych francuskich Grande Randonne, który został wyznaczony na Korsyce. Pomimo, że liczy on sobie ledwie 180 kilometrów to jest powszechnie uważany za najtrudniejszy szlak długodystansowy w Europie. Niedowierzacie? To prawdziwy sprawdzian kondycyjny - zaledwie 167 km pokonuje się przeciętnie w 14-15 dni, podczas gdy dla porównania Główny Szlak Beskidzki, trzykrotnie dłuższy, pokonuje się zazwyczaj w 17-18 dni! Wędrówka eksponowanymi graniami, pośród często zmieniających się warunków pogodowych, ogromna deniwelacja na całym odcinku (11 000 m) - to wszystko sprawia, że chciałoby się podjąć wyzwanie. Minusy - są - duża popularność tego szlaku zwłaszcza latem i restrykcyjne przepisy, ścigające biwakowanie na dziko oraz wymuszające rezerwowanie noclegów w schroniskach. To zaważyło o tym, że szlak ten znalazł się na mojej liście jednak poza podium.

Wędrówka otwartą granią to nieodłączny element GR20.

fot. wundersoul.com

Przechodzimy do podium. Podejrzewam, iż możecie być nieco zaskoczeni, że na trzecim miejscu umieściłem Słoweński Szlak Górski - najdłuższy słoweński szlak długodystansowy. Nie wiem czy wiecie, ale był to pierwszy szlak tego typu w krajach alpejskich (tak tak, zaprawdę powiadam Wam 😉) i w ogóle w Europie. SPP ma niespełna 600 km długości, zaczyna się w Mariborze i przebiegając przez wszystkie najważniejsze pasma górskie Słowenii, kończy się w Ankaranie.

Dlaczego znalazł się on tak wysoko? Bo Słowenia zdecydowanie należy do moich ulubionych krajów Europy. Jestem zakochany po uszy w Alpach Julijskich, a od dawna ostrze sobie zęby na sąsiednie Karawanki i Alpy Kamnicko-Sawińskie. Och, świecie opanowany przez śnieźnobiałe, wapienne kolosy! 😍

Cały szlak wymaga pokonania niespełna 600 kilometrów i 45 000 metrów sumy wzniesień. Pewnym mankamentem są restrykcyjne przepisy dotyczące biwakowania, ale z drugiej strony słoweńskie schroniska z reguły nie są przesadnie drogie (pod warunkiem posiadania członkostwa w PZS).

Jałowiec - góra-symbol Alp Julijskich przez którą przebiega SPP.

fot. www.slo-foto.net

To jeden z najnowszych szlaków dalekodystansowych w Europie. Został wyznakowany na terenie Gór Przeklętych, które leżą w granicach: Czarnogóry, Albanii i Kosowa. Góry te są uznawane za jeden z ostatnich skrawków europejskiego kontynentu, który nie został odkryty przez turystów - przez długi czas był targany niespokojną atmosferą iście pasującą do całego Kotła Bałkańskiego, od pewnego czasu powoli zanikającą.

Warunkiem poruszania się na tym szlaku jest uzyskanie papierka, pozwalającego przekraczanie granicy - można go dostać w niektórych miejscowościach leżących u stóp Gór Przeklętych, na przykład w czarnogórskim Plawie.

Theth - jedna z najsłynniejszych albańskich wiosek, położona w zachodniej części Gór Przeklętych.

fot. www.albania.al

No i dobrnęliśmy do pierwszego miejsca na mojej liście 😍 Ścieżka Królów. Najsłynniejszy szlak Szwecji, przebiegający przez teren niezwykle fascynującej krainy jaką jest Laponia. Jego koniec, czy też początek, w zależności od tego jak spojrzymy, znajduje się w pobliżu PN Abisko, położonego za kołem podbiegunowym. Zaletą szlaku jest niezła infrastruktura turystyczna (schrony samoobsługowe, mosty, kładki) i trekking po terenach nieskażonych cywilizacją. Dlaczego znalazł się na pierwszym miejscu? Myślę, że co niektórzy zdołali już zaobserwować moją fascynację Skandynawią - ta część Europy z wielu względów jest mi bliska: dziewicza, nieodkryta, pełna tajemnicy i magii. Nieobjęta nachalnymi przepisami i prawdziwa, a nie zabarwiona wpływem komercji.

Rapadalen - dolina położona niedaleko parku narodowego Sarek, za kołem podbiegunowym.

fot. www.distantnorth.com

***

Oczywiście pewnie ktoś zapyta jak to możliwe, że nie ma tu żadnego z długodystansowych szlaków pirenejskich - HRP, GR 10 bądź GR 11. Niemniej jednak są to już jednak ciut za długie szlaki wymagające z reguły 40-45 dni marszu. Z analogicznych względów nie wspomniałem także o innym skandynawskim szlaku, czyli o Nordkalottrutta, a także o niezwykłej Via Dinarica, która jest dynarskim odpowiednikiem Via Alpiny.

A Wy jakie macie swoje ulubione dalekodystansowe szlaki? Czego Wam na tej liście zabrakło? 😊